Mar 13, 2010

Saptapadi - Hindu Marriage

 (१) अन्न वृद्धि के लिए पहली साक्षी- 

ॐ एको विष्णुजर्गत्सवर्ं, व्याप्तं येन चराचरम् । हृदये यस्ततो यस्य, तस्य साक्षी प्रदीयताम्॥

ॐ इष एकपदी भव सा मामनुव्रता भव । विष्णुस्त्वानयतु पुत्रान् विन्दावहै, बहूँस्ते सन्तु जरदष्टयः॥१॥

(२) बल वृद्धि के लिए दूसरी साक्षी- 

ॐ जीवात्मा परमात्मा च, पृथ्वी आकाशमेव च । सूयर्चन्द्रद्वयोमर्ध्ये, तस्य साक्षी प्रदीयताम्॥२॥

ॐ ऊजेर् द्विपदी भव सा मामनुव्रता भव । विष्णुस्त्वानयतु पुत्रान् विन्दावहै, बहूँस्ते सन्तु जरदष्टयः॥२॥

(३) धन वृद्धि के लिए तीसरी साक्षी- 

ॐ त्रिगुणाश्च त्रिदेवाश्च, त्रिशक्तिः सत्परायणाः । लोकत्रये त्रिसन्ध्यायाः, तस्य साक्षी प्रदीयताम् ।

ॐ रायस्पोषाय त्रिपदी भव सा मामनुव्रता भव । विष्णुस्त्वानयतु पुत्रान् विन्दावहै, बहूँस्ते सन्तु जरदष्टयः॥३॥

(४) सुख वृद्धि के लिए चौथी साक्षी- 

ॐ चतुमर्ुखस्ततो ब्रह्मा, चत्वारो वेदसंभवाः । चतुयुर्गाः प्रवतर्न्ते, तेषां साक्षी प्रदीयताम् ।

ॐ मायो भवाय चतुष्पदी भव सा मामनुव्रता भव । विष्णुस्त्वानयतु पुत्रान् विन्दावहै, बहूँस्ते सन्तु जरदष्टयः॥४॥

(५) प्रजा पालन के लिए पाँचवी साक्षी- 

ॐ पंचमे पंचभूतानां, पंचप्राणैः परायणाः । तत्र दशर्नपुण्यानां, साक्षिणः प्राणपंचधाः॥

ॐ प्रजाभ्यां पंचपदी भव सा मामनुव्रता भव । विष्णुस्त्वानयतु पुत्रान् विन्दावहै, बहूँस्ते सन्तु जरदष्टयः॥५॥

(६) ऋतु व्यवहार के लिए छठवीं साक्षी- 

ॐ षष्ठे तु षड्ऋतूणां च, षण्मुखः स्वामिकातिर्कः । षड्रसा यत्र जायन्ते, कातिर्केयाश्च साक्षिणः॥

ॐ ऋतुभ्यः षट्ष्पदी भव सा मामनुव्रता भव । विष्णुस्त्वानयतु पुत्रान् विन्दावहै, बहूँस्ते सन्तु जरदष्टयः॥६॥

(७) मित्रता वृद्धि के लिए सातवीं साक्षी- 

ॐ सप्तमे सागराश्चैव, सप्तद्वीपाः सपवर्ताः । येषां सप्तषिर्पतनीनां, तेषामादशर्साक्षिणः॥

ॐ सखे सप्तपदी भव सा मामनुव्रता भव । विष्णुस्त्वानयतु पुत्रान् विन्दावहै, बहूँस्ते सन्तु जरदष्टयः॥७॥

Vedic marriage- it's from Yajurved, I have heard.